Posts tonen met het label Bouwbesluit. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Bouwbesluit. Alle posts tonen

dinsdag 22 juni 2010

Zorgwoningen en het Bouwbesluit

Vandaag was ik bij een van de grootste woningcorporaties van het land om te praten over een cursus over de praktische kanten van het Bouwbesluit. Op het lijstje met punten om het over te hebben, stonden ook de extra eisen die gesteld worden aan "zorgwoningen".

Daar kan ik kort over zijn: die zijn er niet. Voor álle woningen gelden in de bouwregelgeving, waarvan het Bouwbesluit deel uitmaakt, gelijke minimumeisen waar de gemeente op controleert bij de aanvraag van een bouwvergunning. Maakt niet uit of het gaat om een woning voor een student, of een gezin, of ouderen: voor de wet is ook iedere woning gelijk.

Maar het betekent wel, dat de gemeente niks méér kan eisen dan dat, ook niet via een contract bij bijvoorbeeld de verkoop van grond. Dat is inmiddels afgestraft door de rechter: extra bouwkundige eisen bovenop het Bouwbesluit mogen echt niet, ook niet via een "sluiproute".

Het Bouwbesluit doet sinds juli 1997 wel een kleine handreiking in het kader van de toegankelijkheid: minimale deurbreedte en deurhoogte, en geen "hoogteverschillen" zoals drempels, hoger dan 20 millimeter. En in sommige gevallen ruimte die later voor een lift gebruikt kan worden.

Maar verder gaat het niet! De minimale badkamer is en blijft 1,6 m2 en daarin kun je echt alleen maar uit de voeten als je goed ter been bent.

Het Bouwbesluit is in 1992 ingevoerd met het idee, dat het natuurlijk iedereen vrij staat om (ver) boven de minimale eisen te gaan, maar helaas is dat lang niet altijd het geval. Dat hangt helemaal af van wat de opdrachtgever wil (en kan betalen).

En het hangt af natuurlijk ook er vanaf of de consument interesse heeft voor de woningen die worden aangeboden. Jammer genoeg weten die consumenten ook te weinig van de materie af en komen ze er door schade en schande achter als ze er wonen.........

zondag 30 mei 2010

Wonen in de verkiezingsprogramma's (2)

Wat heeft de Partij van de Arbeid in het verkiezingsprogramma staan? Copy-paste van hun eigen website:

"6.Aangepast bouwen voor de vergrijzing
Ouderen moeten langer thuis in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen. De vergrijzing vereist dat woningen hiervoor tijdig en op grote schaal worden aangepast. In combinatie met technische hulpmiddelen (domotica) kan het toenemende aantal chronische zieken als Alzheimerpatiënten verantwoord thuis blijven. Bij nieuwbouw zal aangepast bouwen wettelijk worden bevorderd. Aangepast bouwen in bestaande als wel in nieuwbouw wordt bereikt door introductie van een chronisch zieken-label voor woningen".


De intentie is duidelijk: er moet eens goed nagedacht worden over de bestaande en nieuwe woningen waarin ouderen comfortabel kunnen wonen.

Maar de precieze tekst laat nog wel wat raadsels over. Zo worden alleen de Alzheimer-patiënten met naam en toenaam genoemd, maar de groep die in de praktijk heel veel last heeft van een "slechte" woning, staat er niet bij. Dat zijn de mensen die door veroudering te maken krijgen met problemen met hun mobiliteit, vooral het lopen dus. En met een rollator of een rolstoel kom je direct de problemen in een woning tegen.

Als er dan ook nog zorg noodzakelijk wordt, krijg je te maken met de ARBO-regels, die de zorgers moeten beschermen tegen lichamelijke overbelasting. En dat betekent dat er voldoende ruimte nodig is om te kunnen helpen en om gebruik te kunnen maken van hulpmiddelen zoals een mobiele tillift, een apparaat waarmee het niet handig manoeuvreren is en wat een hele grote draaicirkel nodig heeft (dat kan dan uitmonden in gebruik van een po-stoel en wassen op bed, omdat toilet en badkamer onbruikbaar zijn geworden), en het bed van de partner past dan ook vaak niet meer in de slaapkamer... De verzorging op zich kan dus wel plaats vinden, maar of dat nou prettig is?

Verder lezen we dat "aangepast bouwen" wettelijk bevorderd zou moeten worden en dat er een chronisch-zieken-label voor woningen geïntroduceerd zou moeten worden.

Om met het laatste te beginnen: voor zelfredzame bewoning bestaat dat label al: Woonkeur. In Woonkeur zijn de eisen uit het Handboek voor Toegankelijkheid (handboek voor bouwen voor mensen met allerlei beperkingen) vrijwel geheel opgenomen, maar wel zonder rekening te houden met zorgverlening die extra ruimte vraagt.

En dat is ook een gedeeltelijk antwoord op het eerste punt, aangepast bouwen afdwingen.

Woonkeur heeft aanbevelingen die ver uitstijgen boven de minimale eisen zoals die in het Bouwbesluit staan. Een voorbeeld: een badkamer moet volgens het Bouwbesluit minimaal 80 x 160 cm zijn. Iedereen zal zich daarbij wel kunnen voorstellen wat je daaraan hebt als je bijvoorbeeld een rollator gebruikt....

Het Bouwbesluit is in 1992 bewust zo opgesteld en in de loop der jaren nog wat afgeslankt op gebruikskwaliteit en wat uitgebreid op technisch gebied. Binnenkort komt er weer een vernieuwde versie.

De crux met het Bouwbesluit is, dat niemand méér mag eisen dan wat daarin staat, ook niet via omwegen, zoals in contracten. De rechter heeft een uitspraak gedaan over de verplichting die door een gemeente per contract aan een ontwikkelaar was opgelegd om volgens de eisen van het Garantie Instituut Woningbouw te bouwen. Mag niet!

Dus opleggen dat er met Woonkeur of een ander eisenpakket gebouwd moet worden mag ook niet. En dat is ook niet zo gauw te veranderen.

We zullen het dan moeten zoeken in een of ander label of keurmerk dat door een instantie op een woning geplakt wordt. Om te voorkomen dat de commercie daar vat op krijgt en er onheuse criteria worden aangelegd omdat "partners" dat eisen, moet daar heel goed naar gekeken worden, hoe je dat dan doet.

En graag een minder stigmatiserende naam als het even kan, een vergeet-mij-nietjes woning?

dinsdag 25 mei 2010

Kan ik de badkamer ook IN?

Interessante discussie op Internet tegengekomen, die de gemoederen van de mensen die zich met gebruikskwaliteit bemoeien, al heel lang bezighoudt: hoe toegankelijk is een badkamer waar kort achter de deur een toiletpot staat of een wastafel hangt?

En is dat wat het Bouwbesluit "toegankelijk" noemt? Sinds juli 1997 staat er een bepaling in het Bouwbesluit dat de vrije doorgangsbreedte 85 cm moet zijn. Ik zal de lezer de uitleg besparen, maar dan heb je wat de gemiddelde Nederlander een deur van 90 cm noemt.

In mijn 13-jarige carrière als docent woonkwaliteit bij de VAC, was het bij de beoordeling van woningen een belangrijk aandachtspunt. De deur kan helemaal open (want die draait meestal naar buiten open), maar kan je er dan ook goed doorheen, of loop je al gauw tegen een toiletpot of wastafel op die voor de deuropening uitsteken?

Helaas is het antwoord op die vraag vaak positief, zeker als de woningen - en dus ook de badkamer- niet al te groot zijn. Als je goed ter been bent, kom je er wel langs, maar met een wasmand kun je er al last van krijgen, want ook dan ben je "90 cm" breed. Met een rollator of met een stok of krukken loop je ook vast op de toiletpot. Hoezo is de badkamer dan toegankelijk?

Uit genoemd artikel rolt uiteindelijk de conclusie, dat het Bouwbesluit het echt alleen maar heeft over de deuropening zelf en niet hoe het dan verder gaat.

Daarom voor iedereen hoe het wél moet: aan weerskanten van een deur heb je minimaal 90 cm nodig om op een "normale" manier door de deur te kunnen gaan. Aan de kant waarheen de deur draait gaat dat vanzelf goed, want anders krijg je de deur niet open. Maar aan de andere kant heb je die ruimte ook nodig om naar binnen te gaan. Niemand zet toch een tafel neer achter een deur? Maar een wastafel of toiletpot dus wel....

Tijd om gelijk de mythe van de schuifdeur uit de wereld te helpen. De mythe dat die minder ruimte kost. Dat is een heel klein beetje waar, want er draait niks over de vloer, maar.... de vrije vloerruimte aan weerskanten van de deur heb je net zo hard nodig als bij een draaiende deur. Dus het levert niet echt meer inrichtingsmogelijkheden op, de vloeroppervlakte die je "kwijt" bent met een deur blijft hetzelfde. Alleen kan de deur nergens meer tegenaan slaan.

Blijft nog het feit dat schuifdeuren niet altijd even makkelijk open gaan, dat hangt er ook vaak vanaf wat-ie mag kosten en hoe bekwaam de timmerman van dienst is.

Ken u die van die rolstoeler die een schuifdeur wilde openen? Dat kostte zoveel kracht dat hij zich vanuit zijn rolstoel optrok aan de deur.....