Treden worden hellinkjes

Bij een niet nader te noemen woningcorporatie trof ik de de afgelopen weken de situatie op de foto aan.

Desgevraagd bleek dat de hal door de architect (enkele jaren geleden) was ontworpen met treden en niveauverschillen. Maar toen bezoekers en ook personeelsleden daar met enige regelmaat over vielen (met letsel zoals een gebroken heup), is het probleem "opgelost" door overal hellingbaantjes aan te leggen.

Valpartijen behoren tot het verleden, maar móói is anders.

Zullen we afspreken dat we voortaan vanaf de eerste gedachte aan een nieuw gebouw hierover nadenken?

Veiligheid boven alles

In Wales zijn ze zuinig op hun inwoners. Op een bankje zitten om naar de zee te kijken, zou wel eens aantrekkelijk kunnen zijn voor ouderen...... maar dan moet je wel zorgen dat ze niet per ongeluk van de helling afvallen.

Het ziet er een beetje opgehokt uit en dat hek zit misschien ook wel een beetje in de weg voor het uitzicht, maar veiligheid boven alles!

Intensieve bejaardenhouderij

Vanochtend lag er een mail in mijn digitale brievenbus van een bevriende relatie die verzuchtte dat zijn vader inmiddels in een woonzorgcentrum woont (in de Randstad) maar dat het daar zo verschrikkelijk slecht is, dat hij zou willen spreken van "intensieve bejaardenhouderij". Als hij dat zegt, is het zo.

Hoe is deze vader van eind 80 daar terecht gekomen? Klassieke aanleiding: gebroken heup door een valpartij. Uit tellingen is gebleken dat een kwart van de mensen die hun heup breekt, niet meer op zichzelf kan wonen en noodgedwongen naar een verzorgings- of verpleeghuis moet verhuizen. Hij is dus een vertegenwoordiger van die groep.

Het eerste kwart overlijdt binnen een jaar, niet door de gebroken heup zelf, maar door de operatie in combinatie met andere kwalen die men al heeft. Hier hebben we een voorbeeld van nog niet zo lang geleden in de persoon van Sugar Lee Hooper. Het bijzondere aan haar was, dat ze buiten van haar scootmobiel was gevallen; het merendeel van dit soort ongelukken gebeurt binnenshuis, zo ook bij de eerder genoemde vader van de relatie.

Het schrijnende en tegelijk positieve is, dat woningen in veel gevallen een stuk veiliger gemaakt kunnen worden door betrekkelijk eenvoudige en niet al te dure verbeteringen aan te brengen. Zoals het stroef maken van de badkamervloer (zeep, water en blote voeten is een glibberige combinatie op een gladde vloer), een tweede trapleuning en "plasrouteverlichting" om nachtelijke expedities veiliger te laten verlopen.

Een toilet op de slaapverdieping is ook een heel veilig idee, maar niet altijd even gemakkelijk uitvoerbaar. En voorkomen dat je voor van alles en nog wat ergens op moet klimmen, waar je dan ook weer vanaf kunt vallen, zoals bovenramen. Dat zijn de belangrijkste bouwkundige zaken.

Wat er met de andere helft van de mensen met een gebroken heup gebeurt? Volgens de dokter zijn ze helemaal beter, maar de praktijk wijst uit, dat een flink deel van hen bang blijft om wéér te vallen. Ook niet echt leuk.

Moraal van het verhaal: het voorkomen van vallen is hét onderwerp, waar iedereen die het aangaat eens naar zou moeten (laten) kijken. De oplossingen zijn niet stigmatiserend en kunnen veel leed voorkomen. En geld uitsparen voor een flink aantal operaties en zorg achteraf. En zo komen we met een omweg dan weer terecht bij de verkiezingsprogramma's.

Blijft de intensieve bejaardenhouderij waar dit blogje mee begon. Zo'n woonzorgcentrum zou zijn licht eens moeten opsteken bij Humanitas in Rotterdam, waar de directeur Hans Becker met een dwarse blik tegen de problematiek aankijkt, wat voor onverwachte "oplossingen" zorgt, en veel woonplezier voor de bewoners.

Voor de particulieren: doe iets aan de veiligheid in huis zodat je minder kans loopt dat je in deze omstandigheden terecht komt. Huurders kunnen en mogen dat óók.

Ouder worden in je eigen huis!

Plasrouteverlichting

Net op Internet gelezen in een artikel over verlichting van slaapkamers, met een mooi kadertje eromheen: Laat het licht uit als je naar het toilet gaat. Licht onderbreekt namelijk je slaaphormoon! Op zich klopt dat wel, maar je kunt ook lelijk vallen omdat je niet kunt zien waar je loopt. Met name voor ouderen die sneller iets breken als ze ten val komen, is het dan ook geen goed idee om deze tip op te volgen.

Een stukje verderop in hetzelfde artikel komt de schrijver opeens met een nieuwe tip, waarmee hij de eerste onderuit haalt, maar deze is zeker wél de moeite waard om op te volgen.

In de wandeling noemen wij wat hij daar aanbeveelt plasrouteverlichting: laag aangebrachte verlichting op de route van bed naar toilet, die automatisch aangaat, als je je bed uitgaat richting toilet en weer uit als je terug bent. Je wordt er zelf niet al te wakker van, je partner ook niet, en je kunt wel zien waar je loopt.

Hoe het werkt? Er zit een sensor op de lampjes, die signaleren als je eraan komt en dan aan/uit gaan. Of er zit een sensor onder het bed die de plasrouteverlichting aandoet als hij beweging (van het uit- en in bed stappen) opmerkt. Of een drukmatje onder het bedkleedje, waarover je niet mag kunnen uitglijden of struikelen. Dan "stap" je op de schakelaar.

Voor de lampjes kun je kiezen uit speciaal ontworpen armaturen, maar bij wijze van spreken zou je ook kerstboomverlichting kunnen gebruiken.

In een plaats in Noord-Nederland is door een thuiszorgorganisatie onderzoek gedaan naar valpartijen van 55-plussers. Tot hun verbazing bleken de meeste valongevallen te gebeuren tussen 22.00 uur 's avonds en 8.00 uur 's ochtends, en dan meestal in schemer of donker. Terwijl ze dachten dat iedereen dan wel zou slapen...

Gekoppeld aan de schatting dat 70-80% van de eengezinswoningen in Nederland geen toilet op de slaapverdieping heeft, én het feit dat de valpartijen voornamelijk plaatsvinden in schemer en donker, rijst het vermoeden dat dit allemaal iets met elkaar te maken heeft.

Daarom: denk voor uw eigen nachtelijke veiligheid eens na over plasrouteverlichting en een toilet op de slaapverdieping. Daarover binnenkort méér!

Heupen en knieën

Onderzoekers in Utrecht laten vandaag via de krant weten, dat het aantal knieën en heupen de komende jaren niet aan te slepen zal zijn. De redenen daarvoor zijn duidelijk: slijtage en gebroken heupen na een valpartij.

Die valpartijen vinden heel vaak in en om de woning plaats. Een van de risico's in huis is dat er geen toilet aanwezig is op de slaapverdieping. Ouderen moeten vaker 's nachts naar het toilet en een nachtelijk tocht over de trap (in het donker) is eigenlijk voor iedereen niet zonder gevaar. Bij ouderen is het riskanter, omdat hun botten over het algemeen gemakkelijker breken.

Verbazingwekkend getal: van alle eengezinswoningen in Nederland heeft naar schatting 70-80% géén toilet op de slaapverdieping. Dat is niet altijd zomaar te verbeteren, maar soms kan de wasmachine van de badkamer naar elders verhuizen en kan er een toilet worden aangesloten op de vrijgekomen afvoer, door middel van een sanibroyeur.

Een sanibroyeur is een apparaat dat vaste bestanddelen zo klein vermaalt, dat alles via een dunne pijp kan worden afgevoerd. Zo'n ding kan een beetje lawaaiig zijn, maar als je hem goed "inpakt" in steenwol, wordt-ie aanzienlijk stiller. Bovendien is er sinds enige tijd ook een versie op de markt die van zichzelf al stiller is.

Wie weet, dat ook uit onderzoek is gebleken dat er veel valpartijen zijn tussen 22.00 uur 's avonds en 8.00 uur 's ochtends, moet daar toch maar eens over nadenken.

Dat bespaart kunstheupen uit het krantenartikel en -nog belangrijker- een hoop leed. Ongeveer de helft van de ouderen die een heup gebroken hebben (en dan meestal een kunstheup hebben) blijft bang om opnieuw te vallen. Dat is niet bevorderlijk voor de levensvreugde.